Zrównoważona produkcja roślinna i zwierzęca, rolnictwo cyfrowe i innowacyjne techniki rolnicze, dostosowane do zmian klimatu – to strategiczne wyzwania, na które odpowiada program AGROSTRATEG. Został on opracowany przez Narodowe Centrum Badań i Rozwoju i zatwierdzony przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego. Jego głównym celem jest wdrożenie nowych rozwiązań poprawiających efektywność polskiego sektora rolnego.
Budżet programu to 500 mln zł. Pierwszy nabór zaplanowany jest na I półrocze 2026 r.
Program ten ukierunkowany jest na rozwój rolnictwa. Mianowicie odpowiada on na potrzebę ochrony zdrowia oraz preferencje konsumentów. Dotyczy to żywności wysokiej jakości, bezpiecznej i bogatej w składniki odżywcze. Ponadto powinna ona być produkowana w zrównoważony sposób. Cele te będą realizowane również pośrednio. W tym przypadku nastąpi to poprzez wsparcie ogólnej modernizacji rolnictwa. Istotny jest także rozwój wiedzy, innowacji oraz cyfryzacji. Ich upowszechnianie nastąpi natomiast dzięki lepszemu dostępowi do wyników badań. W rezultacie ułatwi to wymianę wiedzy.
– W AGROSTRETEGU zaplanowaliśmy działania ukierunkowane na wsparcie innowacyjności rodzimego sektora rolnego oraz zrównoważonej produkcji, z uwzględnieniem ograniczenia stosowania pestycydów, poprawy dobrostanu zwierząt oraz redukcji wykorzystania środków przeciwdrobnoustrojowych. Szukamy takich rozwiązań jak chociażby zaawansowane systemy nawigacji i planowania pól czy systemy integrujące robotykę, IoT i łączność 5G/6G w celu automatyzacji siewu, zbioru, oprysków, pielenia i innych operacji z minimalnym zużyciem zasobów i energii – powiedział prof. dr hab. inż. Jerzy Małachowski, dyrektor Narodowego Centrum Badań i Rozwoju.
Sztuczna inteligencja pomoże rolnikom
Program AGROSTRATEG skupia się na czterech priorytetowych obszarach:
- rozwoju cyfryzacji i rolnictwa precyzyjnego, które wspiera wykorzystanie technologii informatycznych, sensorów i sztucznej inteligencji w procesach produkcji rolnej;
- zrównoważonej produkcji roślinnej, ograniczającej stosowanie środków chemicznych i adaptującej się do zmian klimatu poprzez wykorzystanie biotechnologii, nowych odmian i narzędzi modelowania procesów uprawowych;
- zrównoważonej produkcji zwierzęcej, ukierunkowanej na poprawę dobrostanu, ograniczenie stosowania antybiotyków i poprawę efektywności biologicznej hodowli;
- efektywnym gospodarowaniu zasobami, wspierającym gospodarkę o obiegu zamkniętym i maksymalizującym wykorzystanie produktów ubocznych, energii odnawialnej i odnawialnych zasobów biologicznych.
Program zakłada budowanie silnych konsorcjów naukowo–przemysłowych, łączących jednostki badawcze, uczelnie i przedsiębiorstwa sektora rolno-spożywczego, a także umożliwia aktywne włączenie rolników i organizacji branżowych jako użytkowników końcowych i beneficjentów wyników badań. W ten sposób AGROSTRATEG tworzy efektywny model współpracy w ekosystemie innowacji, wzmacniając kompetencje technologiczne i zarządcze w całym łańcuchu wartości sektora rolnego.
Nowoczesne rolnictwo, zdrowa żywność
Wskutek realizacji programu polskie jednostki naukowe i firmy opracują innowacyjne rozwiązania. Dzięki temu możliwe stanie się wdrożenie cyfrowych technologii do rolnictwa. Dodatkowo zahamują one postępującą degradację zasobów naturalnych. Projekt ma także na celu opracowanie nowych lub modyfikację obecnych metod. W szczególności dotyczy to zrównoważonego zarządzania zasobami w zakresie rozwiązań technicznych i nietechnicznych. Natomiast NCBR kładzie nacisk na wzrost bioróżnorodności w produkcji. Ponadto kluczowe jest przystosowanie polskiego rolnictwa do zmian klimatu. W rezultacie proponowane rozwiązania zapewnią społeczeństwu dostęp do żywności wysokiej jakości. Będzie ona pełnowartościowa, bezpieczna oraz przystępna cenowo.
– Program jest ukierunkowany na tworzenie i wdrażanie technologii, które pozwolą rolnikom, prowadzącym gospodarstwa rolne oraz polskim przedsiębiorcom z sektora rolnego na zwiększenie efektywności produkcji, poprawę jej rentowności oraz ograniczenie negatywnego wpływu na środowisko. Pozwoli to na szybsze i skuteczniejsze przekształcenie metod produkcji rolnej poprzez jak najlepsze wykorzystanie rozwiązań opartych na przyrodzie oraz innowacjach technologicznych i cyfrowych, umożliwiających przeniesienie wiedzy naukowej do praktyki rolniczej – dodaje prof. dr hab. inż. Jerzy Małachowski.
AGROSTRATEG przyczyni się do łagodzenia skutków zmiany klimatu, zwiększenia odporności rolnictwa na stresy środowiskowe i ekstremalne zjawiska pogodowe oraz do zmniejszenia zależności od pestycydów i środków przeciwdrobnoustrojowych, wspierając jednocześnie ochronę bioróżnorodności i bezpieczeństwo żywnościowe kraju.
Założenia Strategicznego program badań naukowych i prac rozwojowych w sektorze rolnym AGROSTRATEG dostępne są na stronie: gov.pl/ncbr