Europa od wielu lat konsekwentnie inwestuje w rozwój badań naukowych i innowacyjnych technologii. Powstają nowe startupy, rozwijają się przedsiębiorstwa deep-tech, a krajowe i regionalne programy finansowania pomagają przekuwać wyniki badań w rozwiązania odpowiadające na najważniejsze wyzwania gospodarcze i społeczne. Mimo tego potencjału wiele innowacyjnych firm napotyka istotną barierę na etapie dalszego rozwoju. Pomóc rozwiązać ten problem ma projekt CoDEPlugin, którego partnerem jest Narodowe Centrum Badań i Rozwoju.
Przejście z krajowych programów wsparcia do najbardziej prestiżowych europejskich instrumentów finansowania, takich jak EIC Accelerator, wciąż pozostaje wyzwaniem. Różnice pomiędzy systemami krajowymi, odmienna metodologia oceny projektów oraz brak wspólnych standardów powodują, że przedsiębiorstwa, które z sukcesem rozwijają się na poziomie krajowym, nie zawsze są przygotowane do skutecznego konkurowania o środki europejskie.
Właśnie na to wyzwanie odpowiada projekt CoDEPlugin (Connecting the Dots – Embedding Plug-In within National Innovation Support Schemes), realizowany w ramach programu Horyzont Europa.Jego celem jest lepsze powiązanie krajowych i regionalnych systemów wspierania innowacji z mechanizmem EIC Plug-in, co umożliwia łatwiejszy dostęp do finansowania oferowanego przez European Innovation Council.
NCBR partnerem programu CoDEPlugin
Jednym z kluczowych partnerów projektu jest Narodowe Centrum Badań i Rozwoju (NCBR). Jako instytucja od lat odpowiedzialna za projektowanie i wdrażanie programów finansujących badania, rozwój oraz innowacje, NCBR wnosi do projektu unikalne doświadczenie wynikające z realizacji krajowych i międzynarodowych instrumentów wsparcia.
-Konkurencyjność Europy zaczyna się od silnych krajowych ekosystemów innowacji. Dlatego tak istotne jest tworzenie rozwiązań, które pozwolą przedsiębiorcom płynnie przechodzić od krajowych instrumentów wsparcia do europejskich programów finansowania. Projekt CoDEPlugin wpisuje się w tę ideę, łącząc doświadczenia instytucji z różnych państw i tworząc podstawy bardziej spójnego systemu wspierania przełomowych technologii. Dla NCBR jest to naturalny kierunek działań na rzecz zwiększania międzynarodowej konkurencyjności polskich innowacji-mówiprof. dr hab. inż. Jerzy Małachowski, dyrektor Narodowego Centrum Badań i Rozwoju.
W ramach CoDEPlugin eksperci NCBR uczestniczą w analizie krajowych systemów finansowania innowacji, identyfikują bariery ograniczające wykorzystanie mechanizmu EIC Plug-in oraz opracowują rekomendacje dla instytucji publicznych odpowiedzialnych za politykę innowacyjną. Wymieniają się także doświadczeniami z partnerami z Francji, Włoch, Portugalii i Niemiec, co pozwala wypracować rozwiązania możliwe do zastosowania w różnych europejskich ekosystemach.
Rola NCBR wykracza jednak poza udział ekspercki. Projekt stanowi okazję do aktywnego współtworzenia przyszłych standardów wspierania innowacji w Europie oraz wzmacniania pozycji Polski w dyskusji dotyczącej rozwoju europejskiej polityki innowacyjnej. Wiedza zdobyta podczas realizacji krajowych programów może przyczynić się do budowy bardziej spójnych mechanizmów wspierających przedsiębiorców rozwijających przełomowe technologie.
Łącząc krajowe i europejskie systemy wsparcia innowacji
Projekt CoDEPlugin realizowany jest w szerokim konsorcjum. W istocie współpracują w nim instytucje z Polski, Francji, Niemiec, Włoch i Portugalii. Reprezentują one mianowicie administrację publiczną oraz agencje innowacji. Dodatkowo w skład grupy wchodzą organizacje wspierające transfer technologii. W latach 2025-2027 prace konsorcjum koordynuje Fundacja PACTT. Najpierw eksperci wspólnie zanalizują funkcjonujące programy wsparcia. Następnie zidentyfikują bariery utrudniające przedsiębiorstwom przechodzenie na poziom europejskiego finansowania. W końcu opracują oni odpowiednie rekomendacje. W rezultacie pomogą lepiej zintegrować krajowe systemy z instrumentami EIC.
Obecnie każde państwo członkowskie rozwija własne programy wspierania innowacji. Choć odpowiadają one na lokalne potrzeby, różnią się sposobem oceny projektów, wymaganiami wobec przedsiębiorstw i zewnętrznego finansowania oraz poziomem gotowości technologicznej. W efekcie europejski ekosystem innowacji pozostaje rozproszony (a nawet nieprzejrzysty), a potencjał wielu przedsiębiorstw nie jest w pełni wykorzystywany.
Główne założenia i rezultaty projektu CoDEPlugin
Projekt CoDEPlugin nie ogranicza się do diagnozy tego problemu. Najpierw partnerzy wspólnie mapują istniejące programy i identyfikują dobre praktyki. Następnie opracowują wytyczne dla instytucji odpowiedzialnych za politykę innowacyjną. W rezultacie testują proponowane rozwiązanie w praktyce. Z pewnością jednym z najważniejszych rezultatów projektu jest opracowanie Design Options Paper. W szczególności zawiera on rekomendacje dotyczące projektowania programów zgodnych ze standardami EIC Plug-in. Oprócz tego uwzględniono pilotażowe uruchomienie w Akces NCBR. W końcu krok ten przygotowuje do certyfikacji wsparcia oferowanego w ramach HPN DeepTech.
-Największą barierą dla europejskich innowacji nie jest dziś brak pomysłów ani finansowania. Jest nią brak zrozumienia i wystarczająco dobrze połączonych systemów wsparcia. CoDEPlugin ma pokazać, że krajowe programy i europejskie instrumenty mogą tworzyć jedną, spójną ścieżkę rozwoju przedsiębiorstw. To projekt o budowaniu zaufania, wspólnych standardów i długofalowej współpracy między instytucjami odpowiedzialnymi za rozwój innowacji–mówidr Marta Materska-Samek, liderka projektu CoDEPlugin, reprezentująca fundację PACTT.
Wspólny cel: silniejszy europejski ekosystem innowacji
CoDEPlugin pokazuje, że przyszłość europejskich innowacji nie zależy wyłącznie od dostępnego finansowania. Z pewnością liczy się również jakość współpracy między instytucjami. Odpowiadają one mianowicie za projektowanie i wdrażanie tego wsparcia. Projekt łączy doświadczenia partnerów z różnych krajów. W rezultacie tworzy fundament pod bardziej spójny, przejrzysty i skuteczny system. Dzięki temu przedsiębiorstwa łatwiej rozwiną przełomowe technologie. Następnie ułatwi to ich komercjalizację na rynku europejskim. Długofalową ambicją projektu jest stworzenie odpowiednich warunków dla firm. Przedsiębiorcy będą mogli zatem skupić się na rozwijaniu innowacji. Zamiast tego nie będą musieli pokonywać barier. Chodzi o to, by zniwelować różnice między krajowymi i europejskimi systemami finansowania. Dlatego lepsze połączenie tych ekosystemów ma obecnie ogromne znaczenie. Podsumowując, może to być kluczowy element budowania konkurencyjnej i odpornej gospodarki opartej na wiedzy.
Źródło: Komunikat NCBR